سفرنامه حاجی مهندس (سفرنامه فرش)
| سفرنامه حاجی مهندس | |
|---|---|
 | |
| شناسه کلی کتاب | |
| عنوان کتاب | سفرنامه حاجی مهندس (سفرنامه فرش) |
| فروست | نشر چشمه. خاطرات و زندگینامه؛ ۲۷ |
| پدیدآور | علی حصوری |
| موضوع | ایران - سیر و سیاحت - سفرنامههای ایرانی |
| مشخصات نشر | تهران: نشر چشمه، ۱۳۹۶ |
| مشخصات ظاهری | ۴۱۹ص. مصور (بخشی رنگی) |
| ردهبندی کنگره | DSR۱۶۶۵/ح۶س۷ ۱۳۹۶ |
کتاب سفرنامه حاجی مهندس (سفرنامه فرش) نوشته علی حصوری است. این کتاب سفرنامهای متعارف نیست. در آن از سنتهای بافندگی در ایران، بخش مهمی از هنرهای ایران، رسمها، آداب و رسوم و گاه ریشه تاریخی برخی از پدیدهها و حوادث سخن رفته است. همچنین از اتفاقاتی که در حین گردآوری اطلاعات اساسی درباره فرش ایران برای نویسنده رخ داده یا به گوشش خورده از بار فرهنگی یا تاریخی خالی نیست. در این سفرنامه نویسنده به برخی از هنرهای کاربردی، ابزارها و فنون و گاه ریشه تاریخی آنها یا نسبت آنها با شهرها و مناطق کشور پرداخته است.
سفرنامه حاجی مهندس (سفرنامه فرش) افزونبر مقدمه یا بخش آغازین نسبتا طولانی، در دو بخش کلی نگاشته شده است. بخش نخست که با نام «شرق ایران» کار شده است، حاصل تحقیقات و مستندات حصوری از فرش دستباف خراسان، خراسان امروز، نیشابور، کردهای خراسان، ترکمنان، ارجب برخوان، شرق خراسان، سیستان، کرمان، سمنان، کاشان، مجموعه یزد و اصفهان است.
«غرب ایران» عنوان بخش دوم است که حصوری از تجربیات سفر خود در باب فرش دستباف، بازمانده فرش طبری، تهران، تبریز، هشترود، زنگان، کردستان، قزوین، همدان، سنت لری در چهارمحال و بختیاری، سمیرم فارس، شیراز و قشقاییها سخن گفته است و علاوه بر تاریخ فرش در این مناطق و شهرها به انواع فرشهای هر منطقه و تاریخچه آنها نیز پرداخته است.
نویسنده در این دو بخش که حاصل سفر او به مناطق مختلف نامبرده و تحقیق در کم و کیف انواع فرش دستباف در این مناطق ایران است به بیان سنتهای قالیبافی در ایران، اصطلاحات در قالیبافی، انواع نقوش و طرحها همت گماشته است. درواقع کتاب افزونبر سفرنامه خود به بیان بخشی از تاریخ، سنت و فرهنگ ایرانی پرداخته است که میتوان به عنوان یک منبع غنی در حوزه فرش و قالیبافی ایران به آن نگاه کرد.
نویسنده
علی حصوری (زاده سال ۱۳۱۶ در تهران) پژوهشگر فرش است. حاصل پژوهشهای او در کتابهای فرش سیستان، سفرنامه حاجی مهندس (سفرنامه فرش)، نقشهای قالی ترکمن و اقوام همسایه، فرش بر مینیاتور و مبانی طراحی سنتی در ایران به چاپ رسیده است.
معرفی کتاب
فصلها
- فهرست
- بخش نخست: شرق ایران
- بخش دوم: غرب ایران
- کتابنامه
موضوع
ایران - سیر و سیاحت - سفرنامههای ایرانی
بخشی از کتاب
حصوری در مقدمه کتاب مینویسد: «واقعیت این است که باد کلاه مرا برد. از آن بردنهایی که مدتی دراز باید به دنبالش دوید. شاید هم به قول قدما الجنون فنون (دیوانگی چند نوع است.) این کتاب شرح دویدنهایی است «به دنبال کلاه در مسیر باد». هیچ نمیاندیشیدم و گمان نداشتم که فرش چنان چیزی باشد که تمام هوش و حواس انسان را برباید.
فرش ایران که من بهخاطر آن بیش از صدهزار کیلومتر در ایران راه رفتهام، پدیده فرهنگی شگفتآوری است که هیچ از ظاهر آن پیدا نیست، هر چند زیبایی آن چشمگیر باشد. در این کالای نسبتا ساده، بخش عظیمی از فرهنگ نهفته است. بیش از سی فن در بافت انواع آن به کار رفته است و بیشتر آنها در صد سال گذشته فراموش شده است، درحالیکه در مدارس بافندگی کشورهای صنعتی و پیشرفته، فنون خود و دیگر فنون را تا حدی که در دسترس دارند به شاگردان میآموزند.
در این کتاب من بر جنبه فرهنگی صنعت فرش و بهطور کلی بافندگی ایران تاکید خواهم کرد تا شاید خوانندگان گرامی بیش از پیش ارزش فرهنگی و هنری این صنعت را بدانند، بیشتر دریابند که تا چه اندازه این هنر بار فرهنگی دارد و میتوان فرشی بافت که در دنیای امروز هم بر چشم نهاده شود.»
منابع
- حصوری، علی. ۱۳۹۶. سفرنامه حاجی مهندس (سفرنامه فرش). تهران: چشمه.